Aandacht voor ervaringsdeskundigen in gemeentelijke raadsstukken binnen sociaal domein verdubbeld

19 november 2026 – Gemeenten hebben bij het maken van beleid binnen het sociaal domein steeds meer aandacht voor ervaringsdeskundigen. In 2016 werden zij nog in 1,7% van de raadsstukken over sociale onderwerpen genoemd, tegenover 3,45% in 2025. Dat is ruim een verdubbeling. Waar ervaringsdeskundigen tien jaar geleden vooral binnen de geestelijke gezondheidszorg ter sprake kwamen, krijgen ze inmiddels ook bij andere sociale thema’s steeds meer aandacht. Dit blijkt uit onderzoek van onderwijsinstituut Laudius, dat alle raadsstukken uit de periode 2016 tot en met 2025 analyseerde.

Nederlandse gemeenten publiceren jaarlijks honderdduizenden raadsstukken, zoals beleidsstukken, raadsvoorstellen, moties, raadsvragen en begrotingen. Daarin komen regelmatig ervaringsdeskundigen ter sprake. Dat zijn mensen die zelf ingrijpende situaties hebben meegemaakt en die hebben geleerd hun ervaringen en kennis professioneel in te zetten, bijvoorbeeld om beleid beter te laten aansluiten op de praktijk.

In Asten komt ervaringsdeskundige vaakst ter sprake

Vooral binnen het sociaal domein wordt relatief veel aandacht besteed aan ervaringsdeskundigen, en deze aandacht stijgt al jaren. In 2016 gingen 74.216 raadsstukken over een sociaal onderwerp: in 1,7% daarvan werd een ervaringsdeskundige genoemd. Sindsdien is dit percentage gestaag gestegen. In 2025 ging het om 122.939 raadsstukken binnen het sociaal domein, waarvan in 3,45% een ervaringsdeskundige ter sprake kwam. Daarmee is het aandeel in tien jaar tijd ruim verdubbeld.

“Binnen het sociaal domein wordt steeds vaker gewerkt vanuit het principe ‘niets over ons, zonder ons’. Beleid dat alleen op papier wordt bedacht, sluit namelijk niet altijd aan op de praktijk. Mensen leven nu eenmaal niet volgens protocollen. Dat gemeenten zich hier steeds bewuster van worden, verklaart volgens mij waarom ervaringsdeskundigen vaker ter sprake komen”, zegt Danny Grapendaal, docent Ervaringsdeskundige bij Laudius.

Per Nederlandse gemeente verschilt het hoeveel aandacht er in raadsstukken binnen het sociaal domein is voor ervaringsdeskundigen. Van de grootste Nederlandse gemeenten, met meer dan 100.000 inwoners, voert Delft de lijst aan: in de Zuid-Hollandse gemeente komt 7,74% van alle raadsstukken binnen het sociaal domein een ervaringsdeskundige ter sprake. Maar van alle Nederlandse gemeenten (die minimaal 250 raadsstukken publiceerden) springt het Noord-Brabantse Asten er bovenuit: hier is in maar liefst 10,15% van de raadsstukken binnen het sociaal domein aandacht voor ervaringsdeskundigen.

Benieuwd hoe vaak ervaringsdeskundigen ter sprake komen in raadsstukken van andere gemeenten? Dit en meer vind je op de onderzoekspagina: https://www.laudius.nl/onderzoek-ervaringsdeskundige 

Ervaringsdeskundigheid krijgt steeds breder aandacht

Ervaringsdeskundigen worden niet bij alle sociale onderwerpen even vaak genoemd in gemeentelijke raadsstukken. In 2016 kwamen ervaringsdeskundigen het vaakst ter sprake binnen de geestelijke gezondheidszorg (ggz), namelijk in 1,72% van de raadsstukken over dit onderwerp. Dat was toen bijna drie keer zo vaak als bij onderwerpen als laaggeletterdheid, toegankelijkheid en detentie.

Sindsdien groeide de aandacht binnen de ggz relatief langzaam, terwijl andere onderwerpen een flinke inhaalslag maakten. In 2025 zijn de verschillen tussen verschillende thema’s daardoor fors kleiner geworden. Het thema ‘autisme en neurodiversiteit’ staat inmiddels zelfs bovenaan, met vermeldingen in 3,95% van de raadsstukken. Ter vergelijking: in 2016 ging het bij dit thema nog om slechts 0,77%.

Bij deze vijf onderwerpen worden ervaringsdeskundigen in 2025 het vaakst genoemd:

  • Autisme en neurodiversiteit: 3,95% van alle raadsstukken over dit onderwerp
  • Psychische kwetsbaarheid (ggz): 3,32% van alle raadsstukken over dit onderwerp
  • Dak- en thuisloosheid: 3,06% van alle raadsstukken over dit onderwerp
  • Laaggeletterdheid: 2,76% van alle raadsstukken over dit onderwerp
  • Mensen met een beperking: 2,61% van alle raadsstukken over dit onderwerp

Tien jaar geleden werd er in gemeenteraden nog weinig gesproken over autisme en neurodiversiteit, zeker in vergelijking met onderwerpen als jeugdzorg en ggz. De laatste jaren is daar veel verandering in gekomen, onder andere door Neurodiversity Pride Day, een dag die in 2018 in het leven werd geroepen. Het onderwerp is dus relatief nieuw, en ervaringsdeskundigen zijn er al vanaf het begin bij betrokken. Dat zie je terug in de cijfers.” aldus Danny Grapendaal, docent Ervaringsdeskundige bij Laudius.

Bron: persbericht

 

Dit bericht is 1 keer gelezen.