15 juni 2026 – De trend is onmiskenbaar. Steeds meer gemeenten en andere organisaties werken samen met ervaringsdeskundigen. Maar tegelijk beginnen ze daar onvoorbereid aan. Ze weten vaak niet hoe ze ervaringskennis optimaal kunnen benutten. Hoe kan dat beter? Daarover gaat deze aflevering van de podcast Sociale Kwesties.

We spreken daarover met Jeroen de Haan-Rißmann, ervaringsdeskundige bij Movisie en Krista van Mourik, projectleider en onderzoeker bij Movisie. Zij werkten beiden onlangs mee aan een Vernieuwde handreiking voor beter samenwerken met ervaringsdeskundigen.

Pionieren is niet nodig
Voor een handreiking om ervaringsdeskundigheid een serieuze plek te geven is alle aanleiding, vertelt Van Mourik: ‘Heel veel organisaties beginnen gewoon: ze nemen mensen aan en al doende gaan ze het leren. Dat is jammer, want er is de afgelopen jaren heel veel kennis opgebouwd over hoe je dit doet. Vandaar de handreiking. We hebben daarvoor ook heel veel met mensen meegelopen om te zien wat er werkt. Pionieren is niet nodig.’

Beluister direct de aflevering op Spotify:

Zelf doen
Is er eigenlijk wat mis met pionieren? De Haan-Rißmann: ‘Ik gebruik altijd het voorbeeld van een beginnend bedrijfje. Dat gaat lekker lopen. Dan is er een financiële administrateur nodig. Er is dan niemand die zegt: laten we even naar de Bruna lopen, een paar multomappen en een rekenmachientje kopen en het dan lekker zelf gaan doen. Waarom zou je dat wel doen bij de behoefte aan ervaringskennis?’

Het idee dat het vanzelf goed komt, wordt in praktijk vaak weerlegd, weet De Haan-Rißmann. ‘En als het dan misgaat, leidt dat tot heel veel gedoe. Het idee overheerst: ‘nou, lekkere boel met die ervaringsdeskundigheid’.’

Ontregelend
Werken met ervaringsdeskundigen vraagt om een organisatie die tegen een stootje kan. Het kan namelijk ontregelend en disruptief uitpakken. Van Mourik: ‘Je raakt aan machtsstructuren, aan hoe het al jaren gaat in een organisatie. Je komt op een gegeven moment bij het punt van de organisatiecultuur. En als je ervaringsdeskundigheid goed wil neerzetten dan moet je dáár het gesprek over durven te voeren. Bijvoorbeeld hoe je elkaar kritisch aanspreekt. Daar moet je dan doorheen.’

‘Eerst er goed over lullen voordat je kan poetsen’
Al met al moet de inzet van ervaringsdeskundigheid beginnen met de vraag waarom je het wilt. Het is niet iets wat je even snel kunt fixen. De Haan-Rißmann: ‘Wat we altijd weer tegenkomen is dat iemand op een gegeven moment zegt: wordt het nou eens concreet? In Rijnmond zei iemand: ‘Wij zijn hier van niet lullen maar poetsen.’ Waarop ik zei: ‘Nou, je kan wel in het wilde weg gaan poetsen, maar misschien moet je er eerst even goed over lullen.’’

Houdingsverandering
Ondertussen rukken de ervaringsdeskundigen wel op. Zo tuigde de Dienst Toeslagen van de Belastingdienst in nauwe samenwerking met Movisie een heuse Burger Ervaringsraad Toeslagen (BERT) op. Die moet bijdragen aan een algehele houdingsverandering. Dat project onderstreept het belang van niet te gehaast werken en instrumenteel ervaringskennis inzetten. De ervaringsdeskundigen en de Belastingdienst namen veel tijd om aan elkaar te wennen.

In deze podcast wordt ook de heikele kwestie besproken van ervaringskennis als derde kennisbron, naast wetenschappelijke en professionele kennis. Van Mourik: ‘Laten we ervaringskennis niet langs de meetlat van de wetenschap leggen.’

Hoe doen ze dat in de praktijk?
Over de manier waarop ervaringskennis en -deskundigheid een plek krijgen in de praktijk, gaan we in gesprek met Katie Jayne Eppenhof. Zij is ervaringsdeskundige en jongerenwerker bij R-Newt. In eerste instantie probeerde zij zelf ervaringsdeskundigheid binnen de organisatie te positioneren. Dit kreeg pas echt vorm en impact toen zij niet alleen aandacht vroeg voor het onderwerp, maar ook een coalitie binnen de organisatie vormde. Samen werkten zij aan een breed gedragen visie, verankerd in alle lagen van de organisatie.

Luister de aflevering
De negende aflevering van Sociale Kwesties is nu te beluisteren via SSpotify, Apple Podcasts en YouTube.

Bron: movisie.nl

Dit bericht is 10 keer gelezen.