21 augustus 2026 – Depressie- en angstklachten komen onder jongeren wereldwijd voor, maar de ernst ervan is niet zomaar tussen landen te vergelijken. Dat blijkt uit een internationaal onderzoek onder ruim 16.800 jongeren uit dertig landen.
De onderzoekers onderzochten hoe betrouwbaar een veelgebruikte vragenlijst is wanneer die in verschillende landen en culturen wordt gebruikt. Het gaat om de Depression Anxiety and Stress Scales (DASS-21), een vragenlijst waarmee onder meer symptomen van depressie en angst worden gemeten.
Aan het onderzoek deden 16.802 jongeren tussen de 14 en 19 jaar mee. Zij kwamen uit dertig landen verspreid over vijf continenten. Ruim 58 procent van de deelnemers was vrouw.
Verschillen tussen landen
De onderzoekers concluderen dat de vragenlijst in grote lijnen bruikbaar is voor internationaal onderzoek. Maar de resultaten laten ook zien dat de betekenis van bepaalde scores per land en cultuur kan verschillen.
Wanneer de onderzoekers de resultaten van alle dertig landen rechtstreeks met elkaar vergeleken, bleek niet volledig aan de voorwaarden voor een eerlijke vergelijking te worden voldaan. In bepaalde groepen landen werkte de vragenlijst wel voldoende vergelijkbaar.
Dat was bijvoorbeeld het geval bij Bangladesh en India, Estland en Litouwen en verschillende landen in Zuidoost-Europa. Ook binnen bepaalde groepen Europese en Amerikaanse landen waren de resultaten beter vergelijkbaar.
Dat betekent volgens de onderzoekers dat voorzichtigheid nodig is wanneer bijvoorbeeld wordt geconcludeerd dat jongeren in het ene land meer depressieve of angstklachten hebben dan jongeren in een ander land.
Wel duidelijk verband met welzijn
De onderzoekers keken ook naar de relatie tussen depressie- en angstklachten en het subjectieve welzijn van jongeren. Daarbij werden onder meer levenstevredenheid en positieve en negatieve gevoelens meegenomen.
De gevonden verbanden waren grotendeels zoals verwacht: meer depressieve en angstklachten gingen samen met een lager welzijn, terwijl een hoger welzijn juist samenhing met minder van deze klachten.
Volgens de onderzoekers biedt de DASS-21 daarmee mogelijkheden voor internationaal onderzoek naar psychische klachten onder jongeren. Tegelijkertijd waarschuwen zij dat de uitkomsten niet zonder meer buiten de culturele context mogen worden geïnterpreteerd.
Niet hetzelfde als een diagnose
De onderzoekers benadrukken bovendien dat de vragenlijst symptomen meet en geen psychiatrische diagnoses stelt. Een hoge score betekent dus niet automatisch dat een jongere een depressieve of angststoornis heeft.
Het onderzoek laat vooral zien hoe ingewikkeld het is om mentale gezondheid wereldwijd op dezelfde manier te meten. Woorden, normen en verwachtingen rond psychische klachten kunnen per cultuur verschillen.
Voor onderzoekers is dat belangrijk. Als vragenlijsten niet overal precies hetzelfde meten, kunnen internationale verschillen in cijfers over mentale gezondheid groter of kleiner lijken dan ze in werkelijkheid zijn.
Het onderzoek is gepubliceerd in het Journal of Affective Disorders.
Bron: Jovanović et al., Depression and anxiety symptoms in adolescents across 30 countries: Cross-national measurement invariance and relationships with subjective well-being, Journal of Affective Disorders, 2026, 406, 121693. DOI: 10.1016/j.jad.2026.121693.
Dit bericht is 2 keer gelezen.
