21 augustus 2026 – Bij de behandeling van depressie ligt vaak de nadruk op gesprekstherapie en medicatie. Vaktherapie kiest een andere ingang: niet praten, maar doen en ervaren staan centraal — activeren, zelfwaarneming vergroten, vermijding verminderen — meestal als onderdeel van een breder multidisciplinair behandelprogramma. Op het NedKAD-congres op 2 oktober 2026 te Amersfoort gaat Sonja Aalbers in haar keynote in op de vraag hoe die aanpak zich verhoudt tot de wetenschappelijke evidentie, en wat er nodig is om vaktherapie structureel en verantwoord te implementeren in de ggz.
Van onderzoek naar praktijk
Aalbers is muziektherapeut, onderzoeker en supervisor met ruim 25 jaar ervaring in de ggz, en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Muziektherapie (NVvMT). Zij is geregistreerd in het Kwaliteitsregister Vaktherapie.
In 2021 promoveerde zij aan de Open Universiteit op het proefschrift Beating depressive symptoms: Towards the development of Emotion-regulating improvisational music therapy (EIMT) for young adults. Daarin onderzocht zij onder meer, via een Cochrane-review, de effectiviteit van muziektherapie bij depressie (Aalbers et al., 2017, Cochrane Database of Systematic Reviews, CD004517). Kernbevinding: muziektherapie bleek effectief in het verminderen van depressieve symptomen, met grote effecten voor zowel klinisch beoordeelde als door patiënten zelf gerapporteerde symptomen. Ook werd een significante afname van angstsymptomen gevonden en een significante verbetering van sociaal, beroepsmatig, school- en psychologisch functioneren.
Vanuit die evidentiebasis ontwikkelde Aalbers Emotion-regulating Improvisational Music Therapy (EIMT), een kortdurende muziektherapeutische aanpak (tien wekelijkse sessies) gericht op het verbeteren van emotieregulatie. In de studie onder jongvolwassen studenten die zij in haar proefschrift beschrijft, liet EIMT een significante en grote afname van depressieve symptomen zien — die ook vier weken later nog aanhield — samen met een toename van emotieregulatie en een afname van angstklachten. Aalbers benadrukt zelf dat dit voorlopige bevindingen zijn uit een studie zonder controlegroep, bij één specifieke doelgroep; of EIMT ook bij andere groepen werkt, moet nog verder onderzocht worden.
Vaktherapie in de richtlijn
Vaktherapie is geen marginale of experimentele optie: ze heeft een plaats in de module Vaktherapie, onderdeel van de richtlijn depressie. Daarin wordt vaktherapie getypeerd als een behandelvorm gericht op onder meer activeren, zelfwaarneming en het loslaten van vermijding, vaak ingebed in een breder kader zoals cognitieve gedragstherapie, schematherapie of ACT. Van de vaktherapeutische disciplines is voor psychomotorische therapie en muziektherapie de meeste evidentie beschikbaar; dat is ook waarom alleen die twee in de richtlijn verder zijn uitgewerkt. De keynote laat dus niet alleen zien dát vaktherapie werkt, maar sluit ook aan bij een praktijk die al richtlijnonderbouwd is.
Van evidentie naar implementatie
De kern van de keynote is niet alleen “werkt het”, maar ook “hoe krijgen we het structureel ingebed in de dagelijkse praktijk”. Aalbers verbindt onderzoek, richtlijn en praktijk met elkaar — precies het snijvlak waarop NedKAD als netwerkorganisatie actief is: kennis overdragen, expertise ontwikkelen en wetenschappelijk onderzoek stimuleren op het gebied van angst, dwang en depressie.
Bron: nedkad.nl
Dit bericht is 7 keer gelezen.
