25 februari 2026 – MIND maakt zich grote zorgen door de uitkomsten van de CPB/PBL-doorrekening van het coalitieakkoord ‘Aan de slag’. Bouwen aan een beter Nederland’. De cijfers benadrukken dat de combinatie van bezuinigingen op zorg én sociale zekerheid leidt tot langere wachtlijsten en toenemende bestaansonzekerheid voor mensen met psychische problematiek.

Bezuinigingen op zorg verdiepen problemen
Uit de doorrekening blijkt dat het kabinet de collectieve zorguitgaven met €7,9 miljard verlaagt in 2030: een van de zwaarste bezuinigingen in het hele pakket. Deze bezuinigingen komen vooral terecht in de curatieve zorg en langdurige zorg. De doorrekening bevestigt bovendien dat:

• het eigen risico stijgt naar €520 in 2030
• de vergoeding van ongecontracteerde zorg (waaronder ggz) wordt afgeschaft
• er eigen bijdragen komen in de wijkverpleging
• en de huishoudelijke hulp uit de Wmo wordt geschrapt

Dit alles leidt volgens het CPB tot hogere financiële drempels voor mensen die zorg of ondersteuning nodig hebben, met name voor mensen die intensieve of langdurige zorg nodig hebben. Gemeenten krijgen wel middelen om mensen met een chronische ziekte te ondersteunen, maar dit compenseert de structurele verhoging van zorgkosten slechts beperkt. MIND waarschuwde al dat deze maatregelen de toegang tot ggz verder bemoeilijken. De doorrekening bevestigt dit: kwaliteit en toegankelijkheid komen onder druk te staan, en budgetkortingen beperken de kwaliteitsgroei in zowel de ggz als de langdurige zorg.

“De doorrekening laat zien dat dit pakket slecht uitpakt voor mensen met psychische klachten” – Dienke Bos

MIND-directeur Dienke Bos: “De doorrekening maakt onverbloemd duidelijk dat de problemen waar mensen met psychische klachten tegenaan lopen – zoals wachttijden, financiële problemen, stress en onzekerheid – de komende jaren alleen maar groter worden als de plannen van dit kabinet worden uitgevoerd. Een preventieparagraaf compenseertde gevolgen voor mensen in deze situatie niet. We roepen het kabinet dringend op om maatregelen te herzien die de toegang tot zorg beperken en de bestaanszekerheid ondermijnen.”

Afschaffen vergoeding ongecontracteerde zorg vergroot wachtlijsten
De doorrekening maakt ook duidelijk dat het afschaffen van de vergoeding voor ongecontracteerde zorg zal leiden tot een taakstellende ombuiging van €0,2 miljard. MIND verwacht dat een groot deel van dit ongecontracteerde aanbod zal verdwijnen en vindt dit onacceptabel: in de praktijk is dit aanbod essentieel om wachtlijsten te verkorten en mensen snel en passend te helpen. Dat het CPB de maatregel als financieel voordeel ziet, bevestigt onze zorg dat het kabinet financiële doelen boven toegankelijkheid zet.

Koopkracht omlaag, bestaansonzekerheid omhoog: vooral voor kwetsbare groepen
De doorrekening laat zien dat de gemiddelde koopkracht structureel met gemiddeld 0,4% per jaar daalt door de maatregelen. Mensen met een lager inkomen gaan er het meest op achteruit, onder andere door het hogere eigen risico en de dalende zorgtoeslag. Het aandeel mensen in armoede stijgt naar 2,7% in 2030, mede door het beperken van inkomensondersteuning en de verhoging van het eigen risico.

De plannen in de sociale zekerheid worden hard bevestigd in de doorrekening:

• WW-duur terug naar 1 jaar
• strengere toegangseisen
• lager maximumdagloon (-20%)
• afschaffing IVA-uitkering voor nieuwe aanvragers
• snellere herkeuringen en lagere inkomenszekerheid

Dit alles leidt volgens het CPB tot lagere voorspelbaarheid van inkomen, meer onzekerheid en grotere financiële risico’s, vooral voor mensen die al kwetsbaar zijn of met psychische problemen worstelen.

Jeugd: voortzetten hervormingsagenda, maar bezuinigingen én eigen bijdrage blijven staan
Hoewel de Hervormingsagenda Jeugd doorloopt, houdt de coalitie vast aan de al ingeboekte bezuiniging van 500 miljoen: de invoering van een eigen bijdrage in de jeugdzorg per 1 januari 2028. De doorrekening verandert dit beeld niet: jongeren en gezinnen gaan deze kabinetsperiode nog steeds eerst versobering voelen in plaats van verbetering. Een eigen bijdrage zal tot zorgmijding leiden. Voor MIND is de eigen bijdrage in de jeugdzorg onacceptabel.

De doorrekening maakt duidelijk dat niet één maatregel, maar de stapeling van hogere eigen bijdragen, een stijgend eigen risico, versobering in de sociale zekerheid en het schrappen van ondersteuning dezelfde kwetsbare groep het hardst raakt. Mensen met psychische problemen worden hierdoor geconfronteerd met steeds hogere drempels, zowel financieel als in toegang tot zorg. Deze combinatie vergroot de druk, onzekerheid en ongelijkheid. MIND roept het kabinet op deze stapeling te doorbreken.

Bron: mindplatform.nl

Dit bericht is 161 keer gelezen.