27 januari 2026 – Veel jongeren zitten dagelijks op hun smartphone of laptop. Dat is normaal, maar bij een deel van hen wordt internetgebruik problematisch. We weten dat veel tieners het internet niet alleen voor ontspanning gebruiken of voor contact met vrienden, maar ook om stress, angst of vervelende gevoelens te dempen.
Online activiteiten bieden snelle afleiding, maar kunnen er ook voor zorgen dat jongeren steeds moeilijker stoppen.Een nieuw onderzoek, uitgevoerd in negen Europese landen, onder andere door ontwikkelings- en neuropsychologen van de Vrije Universiteit Amsterdam, onderzoekt waarom juist adolescenten hier kwetsbaar voor zijn en wat de gevolgen kunnen zijn voor hun gezondheid en welzijn.
Het onderzoek wordt uitgevoerd door het internationale BootStRaP-consortium en volgt meer dan 2.500 jongeren.
Waarom jongeren extra kwetsbaar zijn
Adolescenten bevinden zich in een belangrijke ontwikkelingsfase. Hun vermogen om impulsen te beheersen en grenzen te stellen is nog volop in ontwikkeling. Daardoor lopen zij meer risico om de controle over hun internetgebruik te verliezen. Dit kan leiden tot slechter slapen, minder concentratie op school, spanningen in relaties en een negatieve invloed op het emotionele welzijn.
Eerder onderzoek laat zien dat het niet alleen gaat om hoeveel tijd jongeren online zijn, maar vooral om waarom ze online gaan en wat het internet voor hen betekent. Wanneer internet het belangrijkste middel wordt om met emoties om te gaan, neemt de kans op problematisch gebruik toe.
Dagelijks leven in beeld gebracht
Uniek aan dit onderzoek is dat het niet alleen steunt op vragenlijsten achteraf. Jongeren houden via een speciale app bij hoe ze zich voelen en hoe ze het internet gebruiken in hun dagelijks leven. Zo kunnen onderzoekers beter zien hoe online gedrag samenhangt met stemming, aandacht en impulscontrole op het moment zelf.
Daarnaast werden jongeren actief betrokken bij het onderzoek. Ze dachten mee over het ontwerp van de app en deelden hun eigen ervaringen. Dit zorgde voor een aanpak die beter aansluit bij hun leefwereld en als eerlijk en veilig wordt ervaren.
Meer dan beperken van schermtijd
De inzichten uit het onderzoek zijn belangrijk voor ouders, scholen en beleidsmakers. Onderzoekers denken dat het aanpakken van problematisch internetgebruik meer vraagt dan alleen het beperken van schermtijd. Ook emotionele ondersteuning, het aanleren van gezonde manieren om met stress om te gaan en duidelijke dagstructuren lijken essentieel te zijn. Hier proberen de onderzoekers meer inzicht in te krijgen.
Het BootStRaP-project wil de onderzoeksresultaten vertalen naar praktische hulpmiddelen, die in een volgende fase van het onderzoek worden getest. Denk aan het vroeg herkennen van jongeren die extra risico lopen en het ontwikkelen van persoonlijke strategieën om gezond om te gaan met digitale media. Op lange termijn kan dit bijdragen aan betere mentale gezondheid bij jongeren en het verminderen van zorgkosten in Europa.
Het artikel over de studie is gepubliceerd in het internationale wetenschappelijke tijdschrift Comprehensive Psychiatry. Vanuit de VU zijn betrokken: Anja Huizink, Imke Jansen, Anne Marije Kaag en Pim Widdershoven.
Bron: vu.nl
Dit bericht is 5 keer gelezen.
