16 januari 2026 – De kwaliteit van leven van mensen met langdurige psychische aandoeningen ligt lager dan bij de algemene bevolking. Lichamelijke klachten komen veel voor en op meerdere leefdomeinen is ondersteuning nodig. Tegelijkertijd melden mensen positieve ervaringen, zoals het gevoel dat hulpverleners uitgaan van mogelijkheden en het doen van betekenisvolle activiteiten. Deze bevindingen komen uit de nieuwste peiling 2025 van het panel Psychisch Gezien, waaraan 654 personen deelnamen.
Achterblijvende kwaliteit van leven maar tevredenheid over woonsituatie
Panelleden beoordelen hun leven gemiddeld met een rapportcijfer 6,3, terwijl de algemene bevolking een gemiddelde van 7,6 geeft. Panelleden zijn over het algemeen niet tevreden over leefgebieden als psychische en lichamelijke gezondheid. Ze geven gemiddeld een 4,2 op een 7-puntsschaal. Wel zijn panelleden het tevreden over hun woonsituatie (5,7). 89% woont zelfstandig of begeleid zelfstandig.
Meer dan een kwart van de panelleden maakt zich zorgen over geld
Voor de meeste panelleden (69%) is een uitkering hun belangrijkste bron van inkomsten. 27% maakt zich vaak zorgen over geld; dit komt vooral voor onder mensen met een uitkering en/of toeslagen. 60% regelt financiële zaken zelf, terwijl 15% hiervoor professionele ondersteuning ontvangt.
Naast psychische klachten worden ook lichamelijke klachten ervaren
88% van de panelleden had de afgelopen vier weken last van angst- en/of depressieve gevoelens. De meest genoemde klachten zijn depressie (52%) en angsten (48%). Daarnaast heeft 60% één of meer chronische lichamelijke aandoeningen.
Eenzaamheid komt veel voor
80% van de panelleden voelt zich in enige mate eenzaam, 36% voelt zich zelfs sterk eenzaam. 80% heeft iemand in het netwerk die een luisterend oor biedt, maar 20% heeft niemand. 63% voelt dat zij zelf iets kunnen betekenen voor anderen.
Betaald werk en maatschappelijke betrokkenheid blijven lastig
Deelname aan werk en andere maatschappelijke activiteiten blijft beperkt. Zo heeft 21% van de panelleden betaald werk en doet 39% vrijwilligerswerk. Wel geeft een groot deel aan dagelijks buiten te komen. Het gevoel van maatschappelijke betrokkenheid is laag: een kwart voelt zich onderdeel van de maatschappij en een derde enigszins. Tegelijkertijd weet twee derde waar hij of zij goed in is, maar vindt een kwart zichzelf niet de moeite waard.
Discriminatie en stigma blijven een belangrijk aandachtspunt. Ruim een kwart voelde zich het afgelopen jaar gediscrimineerd vanwege psychische problemen en de helft geeft aan dat een psychische aandoening grote negatieve invloed heeft gehad op het leven.
Er is behoefte aan ondersteuning maar afstemming zorgpartijen schiet regelmatig te kort
De meeste panelleden hebben behoefte aan ondersteuning bij psychische en lichamelijke gezondheid en sociale contacten. Ondanks de knelpunten die panelleden ervaren, is driekwart (heel) tevreden over de professionele zorg. Bijna een kwart van de panelleden geeft echter aan onvoldoende professionele zorg te ontvangen. Veel mensen hebben ondersteuning nodig op meerdere leefgebieden en krijgen hulp van meerdere zorgaanbieders tegelijk. De afstemming tussen deze partijen schiet daarbij regelmatig tekort.
Van de panelleden die professionele ondersteuning kregen, had 56% in de afgelopen 12 maanden een gesprek over hun diagnose; bij 12% leidde dit tot een aangepaste diagnose.
Naast professionele ondersteuning speelt informele ondersteuning, vooral van partners, familie en vrienden, voor veel mensen een belangrijke rol.
Ontwikkelingen in het leven en de zorg van mensen met langdurig psychische aandoeningen
Veel uitkomsten over het leven en zorg van mensen met langdurige psychische aandoeningen zijn van 2016 tot en met 2025 hetzelfde gebleven. Bij enkele gebieden zijn wel verschuivingen zichtbaar. Zo daalde het aandeel personen dat ggz-ondersteuning ontvangt en kwamen crisissituaties minder vaak. Daarnaast werden zorgbehoeften op het gebied van dagelijkse bezigheden, het vinden van de juiste hulp en zingeving vaker vervuld. Het rapport beschrijft deze ontwikkelingen uitgebreider.
Meer informatie
- Rapport Panel Psychisch Gezien 2025: leefsituatie en ontvangen zorg
- Infographic Panel Psychisch Gezien 2025: leefsituatie en ontvangen zorg
Over het panel Psychisch Gezien
Het panel Psychisch Gezien is een groot, landelijk panel van en voor mensen met langdurige psychische aandoeningen. Het panel monitort hun leefsituaties, het welzijn en het vermaatschappelijkingsproces. Het panel peilt opinies en voorkeuren van cliënten rond actuele kwesties rond mensen uit de doelgroep. En het panel verzameld kennis over de doelgroep, die als input kan dienen voor beleid. Lees meer over het Panel Psychisch Gezien
Bron: trimbos.nl
Dit bericht is 12 keer gelezen.
