Intensieve bijdrage MIND aan herziening richtlijn Verplichte zorg in de ggz

20 juli 2026 –  In sommige situaties krijgen mensen met psychische klachten verplichte zorg opgelegd. Dit is heftig als het jou of je naaste overkomt. Dit moet zorgvuldig gebeuren. Daarom was MIND intensief betrokken bij de herziening van richtlijn Dwang en drang (2016), die nu Verplichte zorg in de ggz heet. De richtlijn sluit nu aan op de Wet verplichte ggz (Wvggz) en legt de nadruk op preventie, zorgvuldige besluitvorming en uitvoering van verplichte zorg. 

Medisch-specialistische richtlijnen zijn vakinhoudelijke aanbevelingen voor goede diagnostiek en behandeling in de spreekkamer. De richtlijn is tot stand op grond van een gedegen analyse van wetenschappelijke literatuur en de ervaringen van collega’s en patiëntenorganisaties. Voor de richtlijn Verplichte zorg in de ggz nam Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) het initiatief en zocht daarin de samenwerking met MIND, Beroepsvereniging Verzorgenden Verpleegkundigen (V&VN), De Nederlandse GGZ en het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP).

Cliënten- en naastenperspectief in de richtlijn
MIND was sterk vertegenwoordigd om het cliënten- en naastenperspectief in de richtlijn te verwerken. Zo schreven twee ervaringsdeskundigen mee aan de richtlijn in de richtlijnwerkgroep. Twee andere ervaringsdeskundigen namen deel aan de klankbordgroep. Bovendien was de MIND werkgroep Zorg zonder dwang klankbord voor het gehele traject. Voor de start maakte deze werkgroep een knelpuntenanalyse om tot goede uitgangsvragen te komen. Ook overlegde de MIND werkgroep regelmatig met de Stichting PVP (Patiëntenvertrouwenspersonen) en de landelijke Stichting FVP (familievertrouwenspersonen) over de inhoud van de richtlijn.

Preventieve middelen en Eigen regie instrumenten
Voor MIND is het heel belangrijk om goed te omschrijven hoe je als professional preventieve middelen kunt inzetten om verplichte zorg te voorkomen. En hoe de eigen regie-instrumenten van cliënten beter in te zetten zijn, zoals een plan van aanpak of de zelfbindingsverklaring. Het is belangrijk om dit op een rustig moment te bespreken met de cliënt. Het gaat er dan om de waarden en voorkeuren van de cliënt vast te leggen, liefst ook samen met naasten; en de nadruk te leggen op herstel en humane zorg. Daarbij hoort goede uitleg, voldoende informatie en mondelinge communicatie die afgestemd is op de cliënt en diens naasten, naast de officiële brieven. Bekijk bijvoorbeeld het project Eigen regie in de Wvggz voor de Handreiking Eigen Regie in de Wvggz en de andere producten.

MIND Campagne Voorkom dwang in de zorg met liefdevolle zorg
MIND pleit in haar campagne al een aantal jaren voor een wettelijk verbod op Eenzame opsluiting en op het afschaffen van oude separeerruimtes en afzonderingsruimtes. Alleen bij uiterste nood en voor de veiligheid kan wat MIND betreft een Extra Beveiligde Kamer (EBK) gebruikt worden waarin een cliënt niet alleen wordt gelaten, zoals in het HIC-model beschreven staat. De herziene richtlijn verwijst dan ook een aantal keer naar het HIC-model.

MIND tegen insluiten kinderen onder de 12 jaar
Als enige partij was MIND het oneens dat voor kinderen jonger dan 12 jaar, van wie de ouders of voogd instemmen met de behandeling, tóch de Wvggz zou gelden, louter en alleen vanwege een definitie in de wet van het begrip zorg. Dit zou betekenen dat ook kinderen onder de 12 jaar in uitzonderlijke gevallen ingesloten kunnen worden. Dat mag niet onder de Jeugdwet en de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (Wgbo). Daarom gaat de richtlijnwerkgroep aan de wetgever om verduidelijking vragen. Voor kinderen en jongeren die ingesloten worden, moet weliswaar permanente begeleiding beschikbaar zijn, maar volgens MIND kan er beter permanent gezocht worden naar alternatieven voor insluiting.

Lees hier voor meer informatie over de Herziening richtlijn Verplichte zorg in de ggz | Federatie Medisch Specialisten 

Bron: mindplatform.nl

Dit bericht is 13 keer gelezen.