31 augustus 2026 – Jongeren die iemand kennen die een suïcidepoging heeft gedaan, hebben een grotere kans om later zelf een suïcidepoging te doen. Dat blijkt uit Amerikaans onderzoek onder ruim tweeduizend jongeren van 13 tot en met 22 jaar.
De onderzoekers volgden 2.098 jongeren die bij de start van het onderzoek nog nooit een suïcidepoging hadden gedaan. Zij werden gedurende twee jaar meerdere keren bevraagd over hun mentale gezondheid en hun sociale omgeving.
Van de deelnemers gaf ruim een derde aan dat iemand in hun sociale netwerk in het voorafgaande jaar een suïcidepoging had gedaan. Bij jongeren die daarmee waren geconfronteerd, was de kans op een eerste eigen suïcidepoging tijdens de onderzoeksperiode ruim twee keer zo groot als bij jongeren die daar niet mee te maken hadden. Ook nadat de onderzoekers rekening hadden gehouden met depressieve klachten bleef het verband bestaan. De kans op een eerste suïcidepoging was dan ongeveer 2,4 keer zo groot.
Geen verband met ontstaan suïcidale gedachten
Opvallend is dat de onderzoekers geen duidelijk verband vonden tussen blootstelling aan een suïcidepoging in de omgeving en het ontstaan van nieuwe suïcidale gedachten.
Volgens de onderzoekers kan de blootstelling dus vooral van belang zijn bij de overgang van kwetsbaarheid naar daadwerkelijk suïcidaal gedrag. Waarom dat precies gebeurt, is nog niet duidelijk. Mogelijke verklaringen zijn dat een suïcidepoging binnen de sociale omgeving het gedrag zichtbaarder of voorstelbaarder maakt. Ook kunnen sociale beïnvloeding, gedeelde stress en de manier waarop binnen een vriendengroep over suïcide wordt gesproken een rol spelen.
Ook meer depressieve klachten
Jongeren die met een suïcidepoging in hun omgeving te maken kregen, rapporteerden gedurende de onderzoeksperiode bovendien meer depressieve klachten.
De onderzoekers benadrukken dat de studie geen oorzaak-gevolgrelatie kan bewijzen. Het onderzoek laat een verband zien tussen blootstelling aan een suïcidepoging en het latere ontstaan van een suïcidepoging. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat bepaalde kenmerken van de sociale omgeving zowel de kans op blootstelling als het risico op suïcidaal gedrag vergroten.
De onderzoekers vinden de resultaten wel belangrijk voor de preventie van suïcide. Bij het inschatten van het risico bij jongeren wordt volgens hen vaak vooral gekeken naar individuele factoren, zoals depressie en suïcidale gedachten. Het kan volgens hen ook relevant zijn om te vragen of iemand recentelijk is geconfronteerd met een suïcidepoging van een vriend, familielid of andere bekende.
Sociale omgeving belangrijk voor preventie
De studie sluit aan bij eerder onderzoek naar zogenoemde sociale beïnvloeding of suïcidebesmetting. De onderzoekers wijzen erop dat jongeren tijdens de adolescentie relatief gevoelig kunnen zijn voor de invloed van leeftijdsgenoten.
Daarom zou na een suïcidepoging niet alleen aandacht moeten zijn voor de persoon die de poging heeft gedaan. Ook vrienden, klasgenoten en andere mensen in diens sociale omgeving kunnen ondersteuning nodig hebben.
De onderzoekers pleiten onder meer voor het sneller signaleren van jongeren die na een suïcidepoging in hun omgeving extra kwetsbaar kunnen zijn. Scholen, hulpverleners en andere organisaties die met jongeren werken zouden daarbij een rol kunnen spelen.
Onderzoek
Het onderzoek is uitgevoerd binnen het Amerikaanse Project Lift Up, een longitudinale studie onder jongeren van 13 tot 22 jaar. De deelnemers werden tussen 2022 en 2023 geworven en gedurende twee jaar gevolgd.
De studie is op 24 augustus 2026 gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift JAMA Network Open. Lees het volledige wetenschappelijke onderzoek in JAMA Network Open
Bron: Mitchell KJ, Banyard V. Suicide Risk After Social Network Exposure to Suicide Attempts in Adolescents and Young Adults. JAMA Network Open. 2026;9(8). doi:10.1001/jamanetworkopen.2026.30409.
Praten helpt!
Denk jij aan zelfdoding? Neem 24/7 gratis en anoniem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113 of chat op 113.nl
Dit bericht is 1 keer gelezen.
