30 juni 2026 – Anne Versluis, onderzoeker en GZ-psycholoog bij ’s Heeren Loo, deed onderzoek naar PTSS bij volwassenen met een lichte verstandelijke beperking (LVB). PTSS komt vaak voor bij hen, maar wordt niet altijd tijdig herkend. Het onderzoek resulteerde in een screener voor PTSS, onderbouwde de kwaliteit van een bestaand diagnostisch instrument en geeft nieuwe handvatten voor behandeling. Op 25 juni verdedigde zij haar proefschrift Post-traumatic stress disorder in adults with mild intellectual disability: Screening, assessment, and brief intensive EMDR therapy aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. 

Achtergrond en aanleiding
Volwassenen met een LVB maken vaker potentieel traumatische gebeurtenissen mee dan mensen uit de algemene bevolking. En zij hebben minder vaardigheden om deze gebeurtenissen op een natuurlijke manier te verwerken. Hierdoor lopen zij meer risico op het ontwikkelen van een posttraumatische stressstoornis (PTSS).
Ondanks het verhoogde risico wordt PTSS bij volwassenen met een LVB vaak niet herkend. Dit kan samengaan met problemen zoals middelenmisbruik, slaapproblemen, delinquent gedrag en hoge zorgkosten.

Bij volwassenen met een LVB is EMDR-therapie de meest onderzochte behandeling voor PTSS. Het aantal studies is echter beperkt, vooral bij volwassenen met een LVB en ernstige gedragsproblemen. Hierdoor was er onzekerheid over de veiligheid, effectiviteit en haalbaarheid van behandeling met EMDR-therapie bij deze groep.

Onderzoeksdoelen
Het onderzoek bestond uit vier studies naar herkenning, diagnostiek en behandeling van PTSS bij volwassenen met een LVB:

• Ontwikkelen en evalueren van een trauma screener voor PTSS bij volwassenen met een LVB (TS-LVB).
• Onderzoek naar de psychometrische eigenschappen van het Diagnostisch Interview Trauma en Stressoren – LVB voor volwassenen (DITS-LVB).
• Onderzoek naar de effectiviteit van kortdurende intensieve EMDR-therapie bij volwassenen met een LVB, PTSS en ernstige gedragsproblemen.
• Verkennen van de ervaringen van drie volwassenen met een LVB die deze behandeling kregen.

Resultaten
Het proefschrift laat zien dat PTSS bij volwassenen met een LVB beter kan worden herkend met specifiek aangepaste en gevalideerde instrumenten, zoals de TS-LVB en de DITS-LVB. Daarnaast blijkt kortdurende intensieve EMDR-therapie effectief in het verminderen van PTSS-symptomen bij mensen met een LVB, PTSS en ernstige gedragsproblemen. De behandeling werd door de cliënten over het algemeen als positief ervaren, zowel wat betreft het intensieve karakter als het werken met verschillende therapeuten.

Anne over de resultaten: “Te vaak blijft PTSS bij mensen met een LVB onopgemerkt, terwijl het grote gevolgen kan hebben. We weten nu dat we met betere screening en passende behandeling het verschil kunnen maken.”

Vervolg
’s Heeren Loo neemt de resultaten mee in de dagelijkse praktijk. De TS-LVB wordt inmiddels veel gebruikt. En er is een scholing ontwikkeld voor het gebruik van de DITS-LVB en de TS-LVB. Verder kan in alle regio’s van ’s Heeren Loo kortdurende intensieve EMDR-therapie – ook bekend als intensieve traumabehandeling (ITB) – worden ingezet. De organisatie oriënteert zich daarnaast op de suggesties voor vervolgonderzoek die in het proefschrift beschreven staan.
Anne blijft na haar promotie betrokken als behandelaar en senior-onderzoeker, specifiek voor het thema psychotrauma bij een verstandelijke beperking.

Begeleidingsteam: Robert Didden, Ad de Jongh, Carlo Schuengel, Liesbeth Mevissen    

Bekijk het proefschrift: Post-traumatic stress disorder in adults with mild intellectual disability: Screening, assessment, and brief intensive EMDR therapy

Bron; persbericht

Dit bericht is 9 keer gelezen.