8 juni 2026 – Psychische en lichamelijke aandoeningen blijken vaker samen voor te komen dan toeval kan verklaren. Een nieuw studie laat zien dat depressie en hart- en vaatziekten met elkaar verbonden zijn door een combinatie van erfelijke aanleg, omgevingsfactoren en directe onderlinge effecten van de aandoeningen op elkaar.
De bevindingen van onderzoekers in de genetische psychiatrie van de Vrije Universiteit Amsterdam en Amsterdam UMC Eco de Geus, Jorien Treur en Brenda Penninx zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Cardiovascular Research onder de titel Genetic perspectives on the co-morbidity of anxiety and mood disorders with cardiovascular disease. De inzichten kunnen bijdragen aan een betere samenwerking tussen de geestelijke gezondheidszorg en de cardiologie.
Drie oorzaken achter de samenhang
Angst- en stemmingsstoornissen, zoals depressie, komen opvallend vaak voor bij mensen met hart- en vaatziekten. Om te begrijpen waarom deze aandoeningen zo vaak samengaan, analyseerden onderzoekers een groot aantal genetische en epidemiologische studies. Daaruit blijkt dat de samenhang tussen depressie en hart- en vaatziekten wordt verklaard door drie factoren:
- Gedeelde erfelijke aanleg: bepaalde genetische factoren vergroten de kans op zowel psychische als lichamelijke aandoeningen.
- Gedeelde omgevingsinvloeden: bijvoorbeeld een lage sociaaleconomische positie, langdurige stress en ongunstige leefomstandigheden.
- Een direct effect van depressie op hart- en vaatziekten: mensen met een depressie blijken een verhoogd risico te hebben op het ontwikkelen van cardiovasculaire aandoeningen.
Geen bewijs voor omgekeerde relatie
De onderzoekers baseerden hun conclusies onder meer op tweelingenonderzoeken en grootschalige genetische studies waarin DNA-verschillen worden onderzocht. Deze zogenoemde genetisch informatieve onderzoeksopzetten maken het mogelijk om oorzakelijke verbanden beter te onderscheiden van toevallige samenhang.
De resultaten wijzen erop dat angst- en stemmingsstoornissen het risico op hart- en vaatziekten kunnen vergroten. Voor het omgekeerde verband – dat hart- en vaatziekten leiden tot psychische stoornissen – vonden de onderzoekers geen overtuigend bewijs.
Ook resultaten uit gerandomiseerde behandelingsstudies ondersteunen deze conclusie. Behandeling van depressie blijkt gunstige effecten te kunnen hebben op de gezondheid van hart en bloedvaten, terwijl behandeling van hart- en vaatziekten niet consequent leidt tot verbetering van psychische klachten.
Grote betekenis voor de gezondheidszorg
Volgens de onderzoekers onderstrepen de bevindingen het belang van een gezamenlijke aanpak van psychische en lichamelijke gezondheid. In de praktijk worden deze vaak nog gescheiden behandeld, terwijl veel risicofactoren juist overlappen.
Een geïntegreerde zorgaanpak, waarbij psychiaters, psychologen, huisartsen en cardiologen samenwerken, kan patiënten mogelijk beter ondersteunen. Vooral interventies gericht op stressreductie, leefstijlverbetering en preventie lijken veelbelovend om de dubbele belasting van psychische en lichamelijke gezondheidsproblemen te verminderen.
Maatschappelijke impact
De resultaten zijn relevant voor een groeiende groep patiënten die te maken heeft met meerdere aandoeningen tegelijk. Door psychische klachten eerder te herkennen en te behandelen, kan mogelijk ook het risico op ernstige hart- en vaatziekten worden verkleind.
De onderzoekers pleiten daarom voor meer aandacht voor de wisselwerking tussen mentale en lichamelijke gezondheid. Een betere samenwerking tussen verschillende medische disciplines kan niet alleen de kwaliteit van leven van patiënten verbeteren, maar ook bijdragen aan het terugdringen van de maatschappelijke en economische gevolgen van chronische ziekte.
Bron: vu.nl
Dit bericht is 1 keer gelezen.
