26 februari 2026 –  Op 11 februari organiseerde het Netwerk Vroege Psychose (NVP) een online bijeenkomst over cliënten met een lichte verstandelijke beperking (LVB) en psychose. De bijeenkomst werd met 70 deelnemers goed bezocht, ook door deelnemers van het netwerk LVB in de ggz. Tijdens deze netwerkbijeenkomst werden kennis en inzichten  uitgewisseld over  de zorg voor mensen met LVB en psychose. Specifiek werd aandacht besteed aan het verschijnen van de nieuwe handreiking van Kajak over psychose en LVB bij jongeren en jongvolwassenen, zo meldt het kenniscentrum Phrenos. 

Bij steeds  meer organisaties en teams breekt het besef door dat cliënten met een LVB een relatief grote doelgroep vormen en niet altijd de zorg krijgen die zij nodig hebben. Jeanet Nieuwenhuis werkt al ruim 15 jaar als psychiater bij het derdelijns expertisecentrum  VGGNet en kreeg daar te maken met ‘verloren levens’ waarbij de LVB niet (h)erkend was. Cliënten verkeerden  al jarenlang in de ggz, kregen verschillende diagnoses en behandelingen en/of werden uitbehandeld verklaard. Na verschillende zorgtrajecten bleek er sprake van een LVB en structurele overvraging op verschillende levensgebieden. Met een aantal aanpassingen in de behandeling en vooral de juiste bejegening werden bij een groot aantal cliënten goede resultaten geboekt.

Mensen met LVB: 3 keer zoveel kans op onvrijwillige opname 
Jeanet Nieuwenhuis hield een inleiding over de (sterk) verhoogde risico’s op een psychose bij mensen met een LVB. Ze deed promotieonderzoek naar de prevalentie van LVB in de ggz en beschreef de resultaten in 2022 in ‘A blind spot?’ (pdf). Het onderzoek toont aan dat bij gemiddeld 40% van de patiënten in de ggz een vermoeden is van een lichte verstandelijke beperking (LVB) of zwakbegaafdheid . In de  meest intensieve behandelsettingen was dit zelfs 67%. Een lager verstandelijk niveau bleek meestal niet bekend in het medisch dossier. Ook bleek uit het onderzoek dat deze cliënten drie keer zoveel kans hebben op een onvrijwillig opname – wat vaak een traumatische ervaring is – en vier keer meer kans  op gedwongen behandeling. Ook bleken zij 2,5 keer zoveel kans te hebben om bij agressie-incidenten betrokken te raken.

Overzicht kennis LVB en GGZ  
Inmiddels is er steeds meer kennis over LVB en psychische problematiek. Het landelijk kenniscentrum LVB maakt informatie toegankelijk voor hulpverleners in verschillende sectoren. Onder andere is er een online overzicht LVB en GGZ van belangrijke informatiebronnen op het snijvlak van LVB en GGZ. Het Landelijk Kenniscentrum LVB werkt samen met het Kenniscentrum Kinder- en jeugdpsychiatrie in de Academische werkplaats Kajak

Handreiking psychosespectrumstoornissen bij LVB
Onlangs ontwikkelde Kajak de Handreiking Psychosespectrumstoornissen bij LVB. Tijdens de bijeenkomst gaven Mariëlle Dekker, programmaleider bij Kajak, en Corine van Vliet, kinder- en jeugdpsychiater bij de Banjaard/Youz, een toelichting op de handreiking. Deze handreiking is specifiek ontwikkeld ten behoeve van jongeren en jongvolwassenen, maar is ook toepasbaar op volwassenen.  De handreiking bevat informatie over de prevalentie van psychose bij cliënten met  een LVB, adviezen over diagnostiek en diagnostische instrumenten en mogelijke behandelingen. De handreiking omvat tevens een overzicht van instrumenten, psycho-educatieve tools en protocollen voor CGT bij psychose.

Meer informatie: lerende netwerken 

• Lees het uitgebreide verslag met interessante links en Presentatie van Jeanet Nieuwenhuis (pdf)
• Geïnteresseerd in de activiteiten van het Netwerk Vroege Psychose (NVP) of ideeën over te agenderen thema’s? Neem contact op met Laura Neijmeijer, coördinator van het NVP.  
• Laura is ook coördinator van het landelijk netwerk LVB in de ggz. Beide lerende netwerken maken deel uit van  Phrenos.

Bron: kenniscentrumphrenos.nl

Dit bericht is 6 keer gelezen.