22 september 2026 – Naarmate mensen met meer uiteenlopende psychosociale problemen kampen, blijken zij vaker fysiek agressieve complotdenkers. Binnen de groep mensen met psychosociale problemen die niet fysiek agressief is, bevinden zich evenveel complotdenkers als niet-complotdenkers. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Tranzo (Tilburg University), het Landelijk Steunpunt Extremisme (LSE), GGZ WNB Mental Health Institute, Reinier van Arkel en Centerdata.
Het onderzoek, onder een representatieve groep van in totaal 4.388 volwassen, is net verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS One.

De onderzoekers brachten zes psychosociale problemen in kaart, waaronder angst- en depressieve klachten en recente traumatische gebeurtenissen. Vijf tot zeven maanden later is onderzocht in hoeverre dezelfde mensen fysiek agressief gedrag vertoonden en in complottheorieën geloofden. Op basis daarvan zijn in totaal vier groepen onderscheiden: twee subgroepen die niet fysiek agressief zijn, waarvan één niet in complotten gelooft en één wel; en twee subgroepen wel fysiek agressief zijn, waarvan één niet in complotten gelooft en één wel. Respondenten die nauwelijks of in zeer geringe mate fysiek agressief of complot denker zijn, zijn buiten het onderzoek gelaten.

De verschillen zijn duidelijk zichtbaar. Van de mensen met vier of meer psychosociale problemen behoort 64% tot de groep die zowel fysiek agressief is als in complottheorieën gelooft. Bij mensen zonder de onderzochte psychosociale problemen is dat 4%. Andersom geldt dat mensen zonder psychosociale problemen juist veel vaker niet fysiek agressief zijn en niet in complottheorieën geloven (92% versus 8%). Voor zover bekend is dit de eerste studie onder de algemene Nederlandse bevolking die de relatie tussen psychosociale problemen, fysiek agressief gedrag en complotdenken onderzoekt.

De resultaten suggereren dat beleid en maatregelen om fysiek agressief gedrag en complotdenken te verminderen zich in ieder geval ook zouden moeten richten op het voorkomen en beperken van psychosociale problemen.

Bron: persbericht

Dit bericht is 6 keer gelezen.