26 september 2026 – Psychische aandoeningen lijken tegenwoordig langer aan te houden dan twaalf jaar geleden. Dat blijkt uit een groot Nederlands bevolkingsonderzoek van onder meer Amsterdam UMC en het Trimbos-instituut. Vooral wanneer ook wordt gekeken naar het ontstaan van een andere psychische aandoening tijdens de onderzoeksperiode, is de toename duidelijk.
Voor het onderzoek gebruikten wetenschappers gegevens van de derde Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study (NEMESIS-3). Daarvoor werden 6.194 Nederlanders van 18 tot 75 jaar tussen 2019 en 2022 geïnterviewd en vervolgens opnieuw gevolgd. De onderzoekers vergeleken de resultaten met de eerdere NEMESIS-2-studie uit 2007-2012.
Bij de meest recente meting had 41,6 procent van de mensen met een angststoornis drie jaar later opnieuw een angststoornis. Bij stemmingsstoornissen was dat 48 procent en bij middelenstoornissen 40,3 procent.
De onderzoekers keken daarnaast breder. Daarbij telde ook mee wanneer iemand tijdens de follow-up een andere angst-, stemmings- of middelenstoornis kreeg. In die analyse had 57,1 procent van de mensen met een angststoornis, 63,2 procent van de mensen met een stemmingsstoornis en 55,1 procent van de mensen met een middelenstoornis drie jaar later nog een psychische aandoening.
Duidelijke stijging
De grootste verandering wordt zichtbaar bij de vergelijking met twaalf jaar eerder. Bij volwassenen van 18 tot 64 jaar steeg het percentage mensen bij wie een psychische aandoening gedurende de driejarige vervolgperiode bleef bestaan van 42,7 procent in NEMESIS-2 naar 57,9 procent in NEMESIS-3.
De onderzoekers benadrukken dat hiermee niet automatisch is aangetoond waarom psychische aandoeningen langer lijken aan te houden. Het onderzoek laat een verband in de tijd zien, maar verklaart niet waardoor de verandering is ontstaan.
Een hogere persistentie hing onder meer samen met jongere leeftijd, wonen in een stad, ervaringen met jeugdtrauma en bijna dagelijks drugsgebruik. Ook andere sociale omstandigheden waren in de analyses verbonden aan het langer voortduren van psychische problemen.
Gevolgen voor de GGZ
Volgens de onderzoekers wijzen de resultaten op een grotere uitdaging voor behandeling en langdurige ondersteuning. Als psychische aandoeningen langer aanhouden, kan ook de behoefte aan langdurige zorg en begeleiding toenemen.
De onderzoekers wijzen er wel op dat de gebruikte onderzoeken op verschillende momenten zijn uitgevoerd en dat de vergelijking tussen NEMESIS-2 en NEMESIS-3 daarom voorzichtig moet worden geïnterpreteerd. De NEMESIS-3-resultaten geven wel een duidelijk beeld van de mate waarin psychische aandoeningen bij een deel van de bevolking langdurig aanwezig blijven.
Dit bericht is 12 keer gelezen.
