2 november 2026 – AI-chatbots lijken een laagdrempelig luisterend oor te bieden. Ze zijn altijd beschikbaar, reageren vriendelijk en geven gebruikers vaak gelijk. Toch waarschuwen deskundigen ervoor om persoonlijke problemen aan kunstmatige intelligentie toe te vertrouwen. De chatbots begrijpen niet werkelijk wat iemand doormaakt.
Volgens cultuursocioloog Siri Beerends van medialab SETUP en de Universiteit Twente ontbreekt het AI-systemen aan echte empathie. Taalmodellen produceren antwoorden op basis van patronen in teksten waarmee ze zijn getraind. Daardoor kunnen ze begrip en betrokkenheid nabootsen, zonder zelf gevoelens of ervaringen te hebben.
De aantrekkingskracht is volgens Beerends begrijpelijk. Mensen leven steeds onafhankelijker van elkaar, terwijl het leven tegelijkertijd ingewikkelder wordt. Een chatbot die direct reageert en kant-en-klare antwoorden geeft, kan dan aantrekkelijk zijn.
Hoogleraar kunstmatige intelligentie Pim Haselager ziet ook mogelijkheden. Een chatbot kan helpen gedachten te ordenen of een ander perspectief bieden. Hij vergelijkt het met een dagboek dat niet alleen gedachten registreert, maar er ook op reageert. Gebruikers moeten de antwoorden echter kritisch blijven beoordelen. Een chatbot kan immers ook volledig verkeerde adviezen geven.
Hoe riskant dat kan zijn, bleek vorig jaar bij de Amerikaanse tiener Adam Raine. Na maandenlange intensieve gesprekken met een chatbot maakte hij een einde aan zijn leven. Volgens een rechtszaak die zijn ouders tegen OpenAI hebben aangespannen, besprak hij zijn suïcidale plannen met ChatGPT. De chatbot zou daarop onvoldoende adequaat hebben gereageerd.
De deskundigen benadrukken daarmee het verschil tussen een systeem dat menselijke betrokkenheid nabootst en iemand die daadwerkelijk kan meeleven. Een chatbot kan behulpzaam zijn bij het ordenen van gedachten, maar is geen vervanging voor menselijk contact of professionele hulp.
Bron: nu.nl
Denk jij aan zelfdoding? Je bent niet alleen. Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via www.113.nl of bel 113 (lokaal tarief) of 0800-0113 (gratis).
Dit bericht is 3 keer gelezen.
