19 maart 2026 – rTMS (repetitieve transcraniële magnetische stimulatie) is een behandeling waarbij met een magneetspoel aan de buitenkant van het hoofd hersengebieden worden gestimuleerd. rTMS wordt steeds vaker genoemd in richtlijnen voor depressie en is inmiddels een bekende behandeloptie, zo meldt het Nederlands Kenniscentrum Angst, Dwang en Depressie.

Maar als iemand goed opknapt na een rTMS-kuur, is de volgende vraag: hoe voorkom je dat de klachten terugkomen? Over rTMS als onderhoudsbehandeling is nog relatief weinig onderzoek. Daarom heeft Stichting Hersenstimulatie een consensusverklaring opgesteld voor Nederland en Vlaanderen. Die is gebaseerd op een literatuuronderzoek, ervaringen uit de praktijk en gesprekken met patiëntvertegenwoordigers.

Wat is “onderhoud” na rTMS?
De consensus beschrijft drie routes na een succesvolle rTMS-behandeling:

• Afbouwen (tapering): je gaat nog even door met rTMS, maar het aantal sessies wordt stap voor stap minder, vaak afhankelijk van hoe het gaat met de klachten.
• Onderhouds-rTMS: je krijgt rTMS met vaste tussenpozen, bijvoorbeeld één losse sessie per paar weken, óf in korte reeksen (“clusters”) van meerdere sessies bij elkaar die maandelijks terugkomen.
• Opnieuw starten bij terugval (retreatment): als de depressieve klachten duidelijk terugkomen, start je opnieuw een serie rTMS-sessies om weer effect te bereiken.

Wat zegt het onderzoek tot nu toe?
De auteurs vonden via PubMed (tot juni 2025) 22 studies met originele gegevens over rTMS als onderhoudsbehandeling bij depressie. De studies verschillen sterk van opzet en grootte.

Afbouwen: voorzichtig positief

Er is één kleine gerandomiseerde studie en enkele andere studies. Samen laten ze zien dat afbouwen mogelijk helpt om verbetering langer vast te houden, vooral als het afbouwschema meebeweegt met de klachten.

Onderhoud: losse sessies wisselend, “clusters” lijken het meest veelbelovend

• Bij losse onderhoudssessies zijn de resultaten gemengd en is onduidelijk hoe vaak dit nodig is.
• Bij clusterbehandeling (meestal 5 sessies per maand verdeeld over enkele dagen) worden in meerdere (niet-gecontroleerde) studies de meeste voordelen beschreven. Wel ontbreekt goed vergelijkend onderzoek.

Opnieuw starten bij terugval: vaak effectief

Als iemand eerder goed reageerde op rTMS, dan is opnieuw starten bij terugval in de meeste studies weer effectief. Vaak zijn dan minder sessies nodig dan bij de eerste kuur, al verschilt dit per persoon.

Wat gebeurt er in Nederland?
Van de 18 benaderde instellingen vulden 11 Nederlandse instellingen de vragenlijst in. Daaruit blijkt:

• afbouwen en onderhoud worden bij een klein deel van de patiënten toegepast;
  opnieuw starten bij terugval gebeurt vaker;
• instellingen geven aan dat opnieuw behandelen in de praktijk bij de meeste patiënten opnieuw werkt.

Wat vinden patiënten belangrijk?
Patiëntvertegenwoordigers benadrukken:

• bespreek de opties op tijd, maar vaak pas als het beter gaat (dan komt het ook echt binnen);
  maak het praktisch haalbaar (bijv. sessies clusteren);
• zorg voor vaste monitoring (bijv. een maandelijkse korte check-in of vragenlijst), zodat terugval eerder wordt opgemerkt;
• een vertrouwde behandelrelatie helpt om op tijd aan de bel te trekken.

Wat betekent dit voor de praktijk?
De consensus adviseert om na een succesvolle rTMS-behandeling samen een vervolgplan te maken: hoe volgen we iemand op, wanneer grijpen we in, en welke route past het best (afbouwen, onderhoud of opnieuw starten)? Daarbij is maatwerk belangrijk: risico op terugval, tempo van klachtenverergering, eerdere behandelrespons en voorkeuren van de patiënt wegen mee.
De auteurs benadrukken ook dat er meer goed onderzoek nodig is om te bepalen welke aanpak op de lange termijn het beste werkt.

De consensusverklaring is maart 2026 gepubliceerd in Transcranial Magnetic Stimulation. 

Bron: nedkad.nl

Dit bericht is 5 keer gelezen.