Uitkomsten gesprek Tweede Kamer, cliëntenraden en LOC over herziening WMCZ

Facebooktwitterlinkedinmail

20150529_151030

11 juni 2015 – De PvdA en LOC organiseerden 29 mei een gesprek met cliëntenraden in de Tweede Kamer. Met op het programma: versterking van cliëntenraden en herziening van de Wmcz (Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen). Wat vinden cliëntenraden dat er nodig is om tot goede medezeggenschap te komen? Vandaag is er overleg in de Tweede Kamer over de herziening van de WMCZ. 

PvdA zorgwoordvoerder Lea Bouwmeester over het gesprek“Voor mij is dit goud waard.” “Ik heb zoveel goede en inspirerende adviezen gehoord die ik 11 juni in het overleg in de Tweede Kamer kan meenemen.” “Ik ga proberen met een brede Kamermeerderheid deze voorstellen mee te nemen.”

Voor het volgende nummer van het tijdschrift Zorg & Zeggenschap van LOC heeft de hoofdredacteur een artikel over de bijeenkomst geschreven. Dat wordt 30 juni gepubliceerd en is hieronder vast te lezen. In de komende editie van het tijdschrift besteedt het LOC onder meer ook aandacht aan nieuwe vormen van ‘Governance’, ‘Goed bestuur’ en veelgestelde vragen over was- en broodkosten.

Cliëntenraden & LOC in Tweede Kamer

“Wat hebben jullie nodig?”

Niet praten óver cliënten maar mét cliënten. Want om hen draait het immers als het over zeggenschap in zorg en leven gaat. Vanuit die gedachte waren zo’n vijftig afgevaardigden van cliëntenraden eind mei bijeen in de Tweede Kamer. Aan PvdA Tweede Kamerlid Lea Bouwmeester vertelden ze wat volgens hen een goede Wet medezeggenschap cliëntenraden zorg behelst. “Jullie zijn goud”. 

Tekst: Pien Heuts

De hal van de Tweede Kamer stroomt vol. LOC-coördinatoren Marthijn Laterveer en Joep Bartholomeus verwelkomen cliëntenraadsleden en vrijwilligers van LOC. Een bode gaat op zoek naar een grotere zaal. De Marga Klompézaal. Op zo’n opkomst had politiek Den Haag niet gerekend. LOC vindt het belangrijk voorafgaand aan een Kamerdebat over versterking van cliëntenraden (waar een Kamermeerderheid voor is) met elkaar te laten horen wat nodig is om tot goede medezeggenschap te komen. Daarom was eerder al op het sociaal platform van LOC een discussie over herziening van de Wet medezeggenschap cliëntenraden zorg (Wmcz, 1996) gestart (zie (http://bit.ly/1Qfjb5w). En heeft LOC meegewerkt aan een onderzoek van het Verwey-Jonkerinstituut getiteld ‘Medezeggenschap op maat’, in opdracht van de Tweede Kamer uitgevoerd. Dat onderzoek concludeert dat er een verbinding moet komen tussen de formele medezeggenschap van cliëntenraden en bestuurders waar de nadruk ligt op kwaliteit en veiligheid van zorg. En de informele medezeggenschap van cliënten, familie en medewerkers waarbij het vooral gaat over het vergroten van de zeggenschap over zorg en leven. Een verbinding tussen leefwereld en systeemwereld.

Inspirerende adviezen

“Voor mij is dit goud waard”, zegt zorgwoordvoerder Lea Bouwmeester ruim twee uur later. “Ik heb zoveel goede en inspirerende adviezen gehoord die ik 11 juni in het overleg in de Tweede Kamer kan meenemen. “Ik ga proberen met een brede Kamermeerderheid deze voorstellen mee te nemen.” Bouwmeester vat vervolgens de voor haar belangrijkste punten samen: dat goed moet worden gekeken naar de wettelijke verankering van medezeggenschap op zowel centraal als lokaal niveau, ofwel formele en informele medezeggenschap. Dat medezeggenschap in het domein van de Wmo geregeld moet worden in de herziening van de Wmcz. Dat de onafhankelijke positie en facilitering van ondersteuners wettelijk geregeld moet zijn. En dat over álle onderwerpen die de directe levenssfeer van cliënten aangaan verzwaard adviesrecht (instemmingsrecht) moet komen. Plus dat de financiering van cliëntenraden beter moet worden geregeld en vastgelegd, zonder dat dit tot bureaucratie en administratieve rompslomp leidt. “Ik ga een voorstel maken dat ik naar LOC stuur”, besluit Bouwmeester.

”We hebben een goed fundament nodig om te kunnen participeren”

Bloemlezing

De uren daarvoor hadden cliëntenraadsleden en vrijwilligers uit verschillende sectoren in twee ronden hun bijdrage geleverd aan aanscherping van de Wmcz. De oude wet stamt uit 1996; sindsdien is het zorglandschap drastisch veranderd. Een aangescherpte wet moet beter aansluiten bij het toenemend belang van cliëntenraden. De adviezen die het LOC-netwerk aan Bouwmeester meegaf op de vraag wat cliëntenraden nodig hebben om de positie van cliënten te versterken, zijn thematisch. Een bloemlezing.

Professionaliteit cliëntenraad 

De kenniskloof tussen (centrale) cliëntenraad en raad van bestuur is vaak groot. Raden krijgen veel ingewikkelde stukken over financiën en strategieën op hun bordje. Los van de verplichting dat raden van bestuur stukken in begrijpelijke taal moeten aanbieden, moet je expertise van LOC of van buitenaf kunnen inhuren. Dat borgt onafhankelijkheid. En er moet budget beschikbaar zijn, vinden veel sprekers. Het recht op externe ondersteuning, scholing en deskundigheidsbevordering moet geregeld zijn. Misschien moeten er wel kwaliteitscriteria voor cliëntenraden komen. Maar we moeten ook uitkijken voor institutionalisering. De raad moet dicht bij cliënten staan en niet te veel een radartje in het systeem worden. Of op de stoel van de bestuurder gaan zitten.

Recht op onafhankelijk ondersteuner

Het is evident dat cliëntenraden zelf mogen bepalen wie hen ondersteunen. De praktijk blijkt anders. “Onze ondersteuner is weggestuurd omdat ze te lastig was en bijdroeg aan negatieve adviezen”, zegt een jongere uit een jeugdraad. “Het recht op onafhankelijke ondersteuning moet in de wet worden vastgelegd.”

Medezeggenschap hele sociale domein

Wettelijke verankering van medezeggenschap voor het hele sociale domein ondervangt de gaten die nu vallen, vinden de meeste sprekers. De huidige Wmcz geldt alleen voor zorg op grond van de Zorgverzekeringswet en de Wet langdurige zorg. De aan de nieuwe Wmo gekoppelde zorg is afhankelijk van wat gemeenten en zorgaanbieders regelen. De Wmo moet onder de Wmcz gaan vallen. “We hebben een goed fundament nodig om te kunnen participeren in de medezeggenschap.”

Jongeren en medezeggenschap

Sinds de transitie van de jeugdzorg, is de medezeggenschap overgegaan naar de nieuwe Jeugdwet. “Fout”, vinden de aanwezige jongeren. Een jongerenraad moet niet afhankelijk zijn van de goodwill van de raad van bestuur. Bovendien is het een verslechtering dat nu ook ouders in een jongerenraad zitting mogen nemen. “Dat werkt niet en dat moet veranderen. Er zijn verschillende belangen. En tegen jongeren wordt vaak gezegd: je hebt er geen verstand van.” Advies aan Bouwmeester: “Borg de medezeggenschap van de jongeren apart in de Wmcz. Leg onze rechten vast.” Bouwmeester: “Dit moeten we vastleggen én handhaven. Het is heel erg als er niet naar je wordt geluisterd. Ik zie graag de handreiking (zie http://bitly.nl/3IH1N). die jullie samen met LOC hebben opgesteld tegemoet.”

Lokale versus centrale cliëntenraad

De cliëntenraad moet zo dicht mogelijk bij de leefwereld van cliënten staan. Versterking van lokale raden (volgens de huidige wet ligt daar het mandaat) is belangrijk, zegt een aantal sprekers in de Tweede Kamer. Erken in de nieuwe wet zowel de lokale als de centrale cliëntenraad. Het is de vraag of een cliëntenraad het instrument is”, zegt Henk Heikens, die een notitie daarover aan Bouwmeester overhandigt. (Zie ook pagina 18 en vanaf 30 juni ook www.loc.nl/notities). “De cliënt zit niet te wachten op medezeggenschap, maar op welzijn. Die wil dat zijn zorgsituatie verbetert.” “Lees de notitie van Femke Halsema, zegt Edo Paardekooper Overman namens LOC tegen het Tweede Kamerlid. “Zij dacht destijds al na over de positie van de raad van toezicht ten opzichte van medezeggenschap van cliënten. Is de cliënt niet gewoon eigenaar van de zorg en de instelling?” Bouwmeester: “Wordt de positie van cliëntenraden niet verstevigd als leden van de raad van toezicht vanuit cliënten worden benoemd?”

Na de bijeenkomst belooft Bouwmeester dat dit wat haar betreft niet de laatste is. Ervoor heeft Rob Wijling van Weg Achter de Geraniums (WAG) haar nog het Manifest Goed Bestuur (zie http://bit.ly/1G3x7b0) overhandigd, dat WAG samen met LOC en Frysk Platform GGZ Cliënten, vorig voorjaar namens 119 leden van cliëntenraden uit de GGz en maatschappelijke opvang, presenteerde. Inhoud: verbetering participatie en de rol van de medezeggenschap daarin. “Het lijkt weer een beetje een herhaling van zetten”, zegt Edo Paardekooper. “We zijn al zo lang met de onderwerp bezig.” Bouwmeester: “Jullie zijn superwaardevol. Zorg wordt beter als jullie worden betrokken.”

Op 4 juni stuurde LOC een brief naar de Vaste Kamercommissie VWS met de aangescherpte eisen ten aanzien van de Wmcz. Zie http://bit.ly/1Qfjb5w.

Bron: loc.nl 

Dit bericht is 1116 keer gelezen.

Facebooktwitterlinkedinmail