Hersenscan voorspelt beste behandeling bij depressie

Facebooktwitterlinkedinmail

ManWoman-Brain

20 juli 2015 – Een hersenscan kan helpen voorspellen bij welke behandeling iemand met een depressie het meeste baat heeft. Dat is de conclusie van een onderzoek waarvan het tijdschrift Clinical Neurophysiology vrijdag de resultaten publiceert. Het onderzoek is uitgevoerd door een internationale groep wetenschappers, onder meer van de Universiteit Utrecht.

Er werden drie antidepressiva getest. Ruim duizend depressieve mensen kregen willekeurig een van de drie middelen voorgeschreven. Vervolgens werden hun hersenen gescand. De onderzoekers wilden weten of er een verband was tussen aspecten van hersenactiviteit, zogeheten biomarkers, en de resultaten van het gebruikte antidepressivum.

Bij vrouwen bleek een bepaalde biomarker te kunnen voorspellen hoe zij reageren op twee van de drie antidepressiva. Als dit in acht wordt genomen, is de kans groter dat de meest geschikte behandeling wordt gekozen en de patiënt sneller herstelt. Bij depressieve mannen was dit verband er niet.

 

iSPOT-D_Alpha_GenderEen internationale groep wetenschappers, waaronder onderzoekers van het Onderzoeksinstituut Brainclinics en Universiteit Utrecht, publiceert de resultaten van het internationale, multicenter iSPOT-D onderzoek (international Study to Predict Optimized Treatment in Depression). Aan deze studie deden 1008 patiënten met een depressieve stoornis mee en 336 volwassenen zonder stoornis. De depressieve patiënten kregen willekeurig een van drie  veelgebruikte antidepressiva voorgeschreven. De onderzoekers hebben bij de deelnemers de hersenactiviteit gemeten, ook wel het EEG of QEEG genoemd. Wanneer gekeken werd naar verschillen in hersenactiviteit tussen depressieve patiënten en gezonde deelnemers, werden slechts kleine verschillen gevonden die niet geschikt zijn voor diagnostische doeleinden. Echter, de meeste analyses wijzen op kwalitatieve verschillen in hersenactiviteit voor mannen en vrouwen met een depressieve stoornis, zie rechter kader. De mannen met een depressie hadden een verlaagde ‘alfa’ hersenactiviteit aan de achterkant van het brein, terwijl de vrouwen juist een toegenomen ‘alfa’ hersenactiviteit aan de voorkant van het brein lieten zien.

Voorspellen van gepersonaliseerde antidepressieve behandeling

Het primaire doel van de studie was om te onderzoeken of ‘biomarkers’ van hersenactiviteit, zoals het QEEG, behandeluitkomsten konden voorspellen. Deze studie demonstreert dat het gebruik van een enkele biomarker – namelijk frontale alfa asymmetrie – de behandeluitkomst kon voorspellen van vrouwen op escitalopram en sertraline (beiden behorend tot de groep van SSRI’s). Deze biomarker maakte geen verschil bij de SNRI venlafaxine-XR en ook niet bij depressieve mannen. Een simulatie toonde aan, dat wanneer deze enkele biomarker gebruikt werd om patiënten op basis van hun individuele hersenactiviteit een SSRI of een SNRI voor te schrijven, de remissiepercentages toenamen van 46% naar 60% (een effectieve verbetering van 30%). “… het meest verrassende en veelbelovende aspect van deze studie is dat een individuele depressieve patiënt nu de meest geschikte behandeling kan krijgen met een aanzienlijk toegenomen kans op remissie. …’ zei Martijn Arns, de eerste auteur van de studie. Wanneer de bevindingen gerepliceerd worden, dan zou deze biomarker – eventueel in combinatie met andere biomarkers die geïdentificeerd zijn in de iSPOT-D studie – kunnen helpen bij de toekomst van Personalized Medicine, waarbij biomarkers gebruikt zullen worden om patiënten naar de juiste behandeling te begeleiden.

Referentie:

Arns, M., Bruder, G., Hegerl, U., Spooner, C., Palmer, D. M., Etkin, A., Fallahpour, K., Gatt, J.M., Hirshberg, L. & Gordon, E. (2015). EEG alpha asymmetry as a gender-specific predictor of outcome to acute treatment with different antidepressant medications in the randomized iSPOT-D study. Clinical Neurophysiology. doi:http://dx.doi.org/10.1016/j.clinph.2015.05.032

Opmerking: Deze studie is gefinancierd door Brainresource Ltd., echter, voor analyse en rapportage is door de sponsor geen enkele beperking opgelegd. Zie ook: http://www.brainresource.com/personalized-medicine/biomarkers

Bron: nu.nlbrainclinics.com

 

Dit bericht is 5492 keer gelezen.

Facebooktwitterlinkedinmail