Virtual reality belooft efficiëntere behandeling voor psychosepatiënten

Facebooktwitterlinkedinmail

YESDelft-Virtual-Reality

Psychosepatiënten kunnen sinds deze zomer bij het UMCG terecht voor een nieuwe behandelmethode. Ze stappen in een virtuele wereld om van hun angsten en achterdocht af te komen. Want, zo blijkt uit onderzoek, het brein reageert hetzelfde op beklemmende situaties in het echt, als in virtual reality.

Tien jaar geleden bouwden Britse wetenschappers een virtuele metro waarin mensen met achterdochtgevoelens – bril voor de ogen, koptelefoon op het hoofd – drie haltes konden meereizen. Onderweg bekeken de onderzoekers hoe patiënten op de omstandigheden reageerden. In de jaren daarna werd virtual reality ook ingezet voor onderzoek naar onder meer hoogtevrees, vliegangst en pleinvrees. De interesse van psychiater Wim Veling, hoofd van het psychoseteam van het Universitair Centrum voor Psychiatrie van het UMCG, was gewekt.

Vanaf 2011 breidde Veling het onderzoek uit door de karakteristieken van de virtuele omgeving te manipuleren. Zo kon hij preciezer vaststellen wat bij mensen spanning of achterdocht veroorzaakte: ‘De resultaten waren bemoedigend, want de situaties waarin patiënten verzeild raakten, voelden voor hen ontzettend echt. Ze werden er bang van.’

Overvallen
Psychosepatiënten hebben geen Eiffeltoren, vliegtuig of Sint Pietersplein nodig om bang te worden. Zij kunnen overvallen worden door wanen en angst in het leven van alledag. Daarom krijgen ze in de virtual realitybehandeling normale sociale situaties geprojecteerd: een ritje in de bus, boodschappen doen, winkelen en een cafébezoek. Hun kijkrichting en bewegingen, transpiratie en hartslag wordt gemeten. Daarnaast beantwoordt de patiënt vragen over stressgevoelens en angsten, zodat de psycholoog kan vaststellen wat hiervan de oorzaak was.

‘Bij reguliere cognitieve therapie moet je reconstrueren wat de patiënt eerder in de tijd heeft meegemaakt op basis van de verhalen die hij er zelf over vertelt. Dat kan best lastig zijn’, vertelt Veling. ‘Met virtual reality ben je zelf ter plaatse en kun je meteen zien wat het effect is van een bepaalde oefening.’ In het virtuele café kan de psychiater beïnvloeden hoe druk het is, welke emoties de personages hebben, hij kan een politieauto in beeld parkeren en flarden van zinnetjes laten horen uit gesprekken die de personages voeren. De oefeningen worden steeds moeilijker, zodat de patiënt gewend raakt aan hogere stressniveaus en zijn angst uiteindelijk zakt.

Veilig in een nagebootste wereld

Mensen met aanleg voor psychoses bange momenten bezorgen, is dat ethisch verantwoord? Veling vindt van wel en de Medisch Ethische Toetsingscommissie is dat met hem eens. Proefpersonen in een pilotonderzoek hielden aan hun uitstapje in de virtuele wereld geen problemen over. Daarbij is de drempel om aan deze therapie te beginnen voor patiënten juist lager: ze voelen zich veiliger in een nagebootste situatie dan in de buitenwereld, ook al roept virtual reality vergelijkbare psychologische en lichamelijke reacties op.

Bijna twintig psychologen en onderzoekers gaan op zeven locaties in Nederland met de nieuwe therapievorm aan de slag. Over twee jaar weet Veling wat de effecten zijn. Hij is hoopvol gestemd: ‘Als onze hypothese klopt, krijgt de zorg er een werkzame behandeling voor psychosepatiënten bij. Virtual reality heeft de belofte dat we met minder mensen hetzelfde of meer kunnen bereiken. Wie weet kunnen patiënten in de toekomst gewoon achter hun eigen computer kruipen, een virtual reality bril opzetten, en een ‘onderhoudstraining’ volgen om de klachten te verminderen, terwijl een psycholoog op afstand de resultaten volgt.’

Bron: umcg.nl 

Dit bericht is 2281 keer gelezen.

Facebooktwitterlinkedinmail